---
name: humanize
description: "Maak Nederlandse tekst menselijker zonder feiten, betekenis of de eigen stem van de schrijver kwijt te raken. Gebruik bij AI-tekst, gladde concepten, generieke marketingcopy en tekst die voorspelbaar of afstandelijk klinkt."
---

# Humanize (tekst)

Haal de AI-default uit een tekst. Maak hem niet zomaar losser. Laat hem klinken
alsof deze schrijver dit werkelijk voor deze lezer heeft geschreven.

## Harde regel

Gebruik nooit een em dash of en dash in de uiteindelijke tekst. Kies een punt,
komma, dubbele punt, haakjes of herschrijf de zin. Laat zo'n teken alleen staan in
een letterlijk citaat, officiële titel, codefragment of naam die exact moet blijven.

## Bewaar dit

- Bewaar feiten, namen, cijfers, citaten, bronverwijzingen en de kernbetekenis.
- Verzin geen voorbeelden, ervaringen, meningen, details of zekerheid.
- Bewaar woorden, humor, twijfel, directheid en rare details die echt van de
  schrijver komen.
- Bepaal het medium en register voordat je herschrijft.

## Zoek naar clusters

Eén patroon bewijst niets. Meerdere patronen in dezelfde tekst maken de stem wel
vlak en herkenbaar. Let vooral op deze combinaties:

- **Opwarmtekst.** Een algemene opening, contextzin of aankondiging voordat de
  werkelijke gedachte begint.
- **Negatieve parallelismen.** Zinnen als "niet alleen X, maar ook Y", "niet X,
  maar Y" of "meer dan X" die gewicht suggereren zonder iets scherper te maken.
- **Geforceerde drietallen.** Precies drie voorbeelden, drie bijvoeglijke
  naamwoorden of drie stappen omdat dat compleet klinkt. Laat het aantal door de
  inhoud bepalen.
- **AI-woorden.** Woorden als cruciaal, essentieel, dynamisch, landschap,
  transformerend, naadloos, verdiepen en ontsluiten wanneer een concreet woord
  beter is.
- **Opgeblazen betekenis.** Een ontwikkeling wordt een keerpunt, een bewijs van
  iets groters of een symbool zonder dat de bron dat draagt.
- **Vage autoriteit.** "Experts zeggen", "onderzoek toont aan" of "steeds meer
  mensen" zonder naam, bron of omvang.
- **Gemaakte cadans.** Iedere zin heeft dezelfde lengte, alinea's sluiten te netjes
  af en elke sectie eindigt met een mini-conclusie.
- **Chatbotvorm.** Behulpzame vooraankondigingen, overmatig vet, emoji als
  structuur, een lijst met vet label plus uitleg, of een slotvraag uit gewoonte.
- **Dramatische fragmenten.** Losse regels als "De conclusie?" of "Dat verandert
  alles." wanneer gewone proza sterker is.
- **Herhaling zonder functie.** De intro, tussenkop en conclusie vertellen opnieuw
  hetzelfde in andere woorden.

## Werkwijze

1. Lees eerst de hele tekst. Noteer doel, lezer, medium en bestaande stem.
2. Markeer clusters, geen losse verdachte woorden.
3. Begin waar de werkelijke gedachte begint. Schrap uitleg over wat de tekst gaat
   doen.
4. Vervang abstracte claims door concrete taal die de bron al ondersteunt.
5. Breek automatische symmetrie. Varieer alleen waar betekenis en spreekritme dat
   vragen.
6. Lees hardop. Herstel zinnen die iemand nooit zo zou zeggen.
7. Controleer feiten, citaten, links en de harde regel voor leestekens.

Lever standaard alleen de herschreven tekst. Geef alleen een analyse of lijst met
wijzigingen als de gebruiker daar expliciet om vraagt.

## Onderhoud

Deze signalen veranderen. Als actueel onderzoek beschikbaar is, werk de lijst bij
op basis van patronen die in meerdere betrouwbare bronnen terugkomen. Gebruik een
stijlkenmerk nooit als detector voor auteurschap.

## Bronbasis

- [Pew Research Center, How much of the internet is written with AI?](https://www.pewresearch.org/data-labs/2026/08/20/how-much-of-the-internet-is-written-with-ai/), augustus 2026.
- [Wikipedia, Signs of AI writing](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Signs_of_AI_writing), doorlopende veldgids.
- [blader/humanizer](https://github.com/blader/humanizer/blob/main/SKILL.md), open source patroonverzameling.
- [Rezaei en collega's, preregistratie over em dash gebruik](https://arxiv.org/abs/2608.05889), augustus 2026.